De Debt-to-Equity Ratio, in het Nederlands vaak de verhouding vreemd ten opzichte van eigen vermogen of de schuldgraad genoemd, is een belangrijke financiële ratio. Deze ratio valt onder de noemer solvabiliteitsratio’s en kwantificeert de verhouding tussen het totale bedrag dat een bedrijf schuldig is aan externe partijen (het vreemd vermogen) en het bedrag dat is ingebracht door de aandeelhouders of eigenaren (het eigen vermogen). De maatstaf wordt gebruikt om de financiële hefboom (leverage) van een onderneming te evalueren en geeft inzicht in de mate waarin een bedrijf zijn activiteiten financiert via schulden versus eigen middelen.
De oorsprong van de term
De behoefte aan de Debt-to-Equity Ratio ontstond tijdens de industriële revolutie, toen bedrijven aanzienlijke hoeveelheden kapitaal nodig hadden om fabrieken te bouwen, machines aan te schaffen en spoorwegen aan te leggen. Voor deze periode werden de meeste ondernemingen gefinancierd door de eigenaren zelf of door kleine partnerschappen. Met de opkomst van grote, kapitaalintensieve corporaties werd de uitgifte van obligaties en het afsluiten van grote bankleningen gangbaar.
Investeerders en crediteuren hadden een objectieve maatstaf nodig om het risico van deze externe financiering te kunnen wegen ten opzichte van het veiligheidskussen, oftewel het eigen vermogen van de aandeelhouders. Uit de principes van het dubbel boekhouden (activa = passiva + eigen vermogen) vloeide logischerwijs de Debt-to-Equity Ratio voort als een van de fundamentele pijlers van de moderne balansanalyse.
De formule: Hoe bereken je de Debt-to-Equity Ratio?
De berekening van de Debt-to-Equity Ratio vereist twee gegevens die rechtstreeks van de balans van een onderneming kunnen worden afgelezen. De formule wordt als volgt weergegeven:
Debt-to-Equity Ratio = Totale verplichtingen / Totaal eigen vermogen
- Totale verplichtingen (Totale schulden): Dit omvat alle kortlopende schulden (verplichtingen die binnen een jaar moeten worden voldaan, zoals crediteuren en kortlopende leningen) en langlopende schulden (zoals hypotheken, obligatieleningen en pensioenverplichtingen).
- Totaal eigen vermogen: Dit is de restwaarde van de activa van de onderneming na aftrek van alle verplichtingen. Het bestaat doorgaans uit het geplaatste aandelenkapitaal, de agioreserve en de ingehouden winsten.
Waar wordt de Debt-to-Equity Ratio voor gebruikt?
De ratio wordt voornamelijk gebruikt als risico-indicator door verschillende financiële belanghebbenden:
1. Kredietbeoordeling door banken
Voordat een bank een zakelijke lening verstrekt, analyseert zij de schuldgraad. Een lage ratio suggereert dat het bedrijf een grote buffer heeft van eigen middelen om eventuele verliezen op te vangen, wat de kans vergroot dat de lening wordt terugbetaald. Een zeer hoge ratio kan voor een bank een reden zijn om de lening te weigeren of om een hogere rente te eisen ter compensatie van het verhoogde risico.
2. Analyse door investeerders en aandeelhouders
Voor aandeelhouders toont de verhouding aan hoeveel financieel risico het management neemt. Financiering met vreemd vermogen (schulden) kan het rendement op eigen vermogen verhogen; dit fenomeen staat bekend als de financiële hefboomwerking. Echter, dit verhoogt ook het risico op faillissement in economisch slechtere tijden, omdat rente en aflossingen vaste verplichtingen zijn, ongeacht of het bedrijf winst maakt.
3. Vergelijking binnen sectoren
Financiële analisten gebruiken de ratio om bedrijven binnen dezelfde industrie met elkaar te vergelijken. Een ratio heeft pas echt betekenis als deze in de context van de desbetreffende sector wordt geplaatst.
Een praktisch voorbeeld van de berekening
Laten we de balansen van twee fictieve bedrijven in dezelfde sector analyseren: Bedrijf A en Bedrijf B.
Gegevens Bedrijf A
- Kortlopende schulden: 200.000 euro
- Langlopende schulden: 300.000 euro
- Totaal eigen vermogen: 1.000.000 euro
Totale verplichtingen voor Bedrijf A = 200.000 + 300.000 = 500.000 euro.
Debt-to-Equity Ratio Bedrijf A = 500.000 / 1.000.000 = 0,5
Een ratio van 0,5 betekent dat Bedrijf A voor elke euro aan eigen vermogen, 50 cent aan externe schulden heeft.
Gegevens Bedrijf B
- Kortlopende schulden: 500.000 euro
- Langlopende schulden: 1.500.000 euro
- Totaal eigen vermogen: 500.000 euro
Totale verplichtingen voor Bedrijf B = 500.000 + 1.500.000 = 2.000.000 euro.
Debt-to-Equity Ratio Bedrijf B = 2.000.000 / 500.000 = 4,0
Een ratio van 4,0 betekent dat Bedrijf B voor elke euro aan eigen vermogen, 4 euro aan schulden heeft aangetrokken.
Objectief vastgesteld heeft Bedrijf B in dit voorbeeld een aanzienlijk agressievere financieringsstructuur en een hogere financiële hefboom dan Bedrijf A. Bij een daling van de inkomsten zal Bedrijf B veel sneller in de problemen komen om aan zijn renteverplichtingen te voldoen.
Secterafhankelijkheid van de ratio
Het is belangrijk om te benadrukken dat er geen universele ‘perfecte’ Debt-to-Equity Ratio bestaat. De acceptatie van de hoogte van deze ratio is sterk afhankelijk van de sector waarin een onderneming actief is.
- Kapitaalintensieve sectoren: Industrieën zoals de telecommunicatie, de luchtvaart of de nutssector vereisen enorme investeringen in infrastructuur en materieel. Het is in deze sectoren gebruikelijk om aanzienlijke leningen af te sluiten, waardoor Debt-to-Equity Ratio’s van 2,0 of hoger veelvoorkomend zijn.
- Dienstverlenende of technologische sectoren: Softwarebedrijven of adviesbureaus hebben over het algemeen veel minder fysieke activa nodig. In deze sectoren wordt een hoge mate van schuldfinanciering vaak als onnodig en risicovol gezien, waardoor de gemiddelde ratio’s hier vaak ruim onder de 1,0 liggen.
Beperkingen van de Debt-to-Equity Ratio
Hoewel het een fundamenteel instrument is in de financiële analyse, kent de Debt-to-Equity Ratio een aantal objectieve beperkingen:
- Boekwaarde versus Marktwaarde: De formule maakt traditioneel gebruik van de boekwaarde van het eigen vermogen, zoals vermeld op de balans. Dit bedrag kan sterk afwijken van de werkelijke marktwaarde (de beurswaarde) van het bedrijf.
- Momentopname: Een balans is een momentopname op een specifieke datum (bijvoorbeeld 31 december). Seizoensinvloeden of vlak voor de peildatum afgeloste kortlopende leningen kunnen de ratio vertekenen.
- Soort schuld: De basisformule maakt geen onderscheid tussen schulden met een lage, vaste rente en schulden met een hoge, variabele rente, terwijl de impact op de kasstroom van het bedrijf wezenlijk verschilt.
Samenvattend
De Debt-to-Equity Ratio is een kerngetal dat inzicht geeft in de kapitaalstructuur van een onderneming. Door het vreemd vermogen af te zetten tegen het eigen vermogen, ontstaat een helder beeld van de mate waarin een bedrijf afhankelijk is van externe financiering. Hoewel het een onmisbaar instrument is voor risicoanalyse door banken en analisten, dient de uitkomst altijd in de context van de specifieke sector, het type schulden en in combinatie met andere financiële ratio’s te worden geïnterpreteerd.